Przełóż zawiłe pismo urzędowe lub regulaminowe na standard prostego języka

Zamień odstraszający żargon kancelaryjny („w nawiązaniu do przedmiotowego pisma informuje się iż”) na przejrzysty komunikat, który obywatel lub klient rozumie po jednokrotnym przeczytaniu.

Redakcja w standardzie prostego języka służy poprawie czytelności i zrozumiałości komunikatu – nie stanowi porady prawnej. Przed wdrożeniem oficjalnych wzorców pism lub pouczeń skonsultuj ich zgodność z właściwymi przepisami z radcą prawnym.

Cztery filary polskiego standardu prostego języka w instytucjach

  1. 01

    Najważniejsze rozstrzygnięcie lub prośba w pierwszym akapicie

    Nie zaczynaj pisma od pięciu linijek podstaw prawnych – najpierw napisz prosto, jak rozpatrzono sprawę lub czego brakuje, a przepisy przenieś niżej.

  2. 02

    Bezpośredni zwrot „Pani / Pan / Państwo” zamiast bezosobowości

    Zamień zimne „Wnioskodawca zobowiązany jest do przedłożenia” na ludzkie i jednoznaczne: „Prosimy, aby dostarczył Pan skan zaświadczenia do 15 maja”.

  3. 03

    Koniec z paprotkami kancelaryjnymi z XIX wieku

    Słowa „uiścić”, „przedmiotowy”, „niniejszy”, „powyższy” i „iż” nie czynią pisma bardziej poważnym – zamień je na „zapłacić”, „ten” i „że”.

  4. 04

    Wizualne wypunktowanie wymaganych kroków i terminów

    Gdy odbiorca musi dosłać trzy załączniki na konkretny adres w 7 dni, przedstaw je w numerowanej liście zamiast ukrywać w bloku tekstu na całą stronę.

Przykład działania

Tradycyjny szablon wezwania kancelaryjnego

W nawiązaniu do złożonego w dniu 12.03 wniosku o dofinansowanie wymiany źródła ciepła, tutejszy Wydział informuje, iż w wyniku weryfikacji formalnej przedmiotowej dokumentacji stwierdzono braki polegające na nieprzedłożeniu zgody współwłaściciela nieruchomości. Wzywa się Wnioskodawcę do usunięcia ww. braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

To samo pismo w standardzie prostego języka

Szanowna Pani, sprawdziliśmy Pani wniosek z 12 marca o dotację na wymianę pieca. Abyśmy mogli przyznać pieniądze, potrzebujemy jeszcze jednego dokumentu: • **pisemnej zgody współwłaściciela domu** na przeprowadzenie prac (wzór znajdzie Pani na odwrocie). **Do kiedy i jak dostarczyć dokument** Prosimy o złożenie podpisanej zgody w ciągu **7 dni** od odebrania tego listu – osobiście w pokoju 14, pocztą lub przez ePUAP. Jeśli nie otrzymamy dokumentu w tym terminie, niestety nie będziemy mogli rozpatrzyć Pani wniosku.

Mieszkaniec w dziesięć sekund wie, czego brakuje i gdzie to zanieść – spada liczba telefonów z pytaniami i odrzuconych wniosków.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pismo urzędowe napisane prostym językiem zachowuje pełną moc prawną?

Tak, o ile zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami procedury (np. oznaczenie organu, strony, podstawę prawną i pouczenie o odwołaniu) – prawo wymaga precyzji tych elementów, a nie archaicznej składni.

Gdzie w piśmie pisanym prostym językiem umieścić rozbudowaną podstawę prawną z paragrafami?

Przenieś pełną metryczkę przepisów i szczegółowe pouczenia do wyraźnie wydzielonej sekcji „Podstawa prawna” na dole strony albo w ramce pod główną treścią decyzji.

Jak sprawdzić wskaźnikiem liczbowym, czy nasz zredagowany szablon jest wystarczająco przystępny?

Dobrą praktyką w polskich wdrożeniach prostego języka (m.in. w bankach, ZUS i samorządach) jest utrzymanie średniej długości zdania poniżej 16–18 słów oraz wyeliminowanie piętrowych zdań podrzędnych.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania

Napisz ludzkie podsumowanie zmian w regulaminie lub cenniku usług

Zamiast wysyłać sam 14-stronicowy wykaz paragrafów, napisz przejrzystą wiadomość przewodnią tłumaczącą, co realnie się zmienia i czy klient musi coś zrobić.

Uprość zawiłą instrukcję stanowiskową lub techniczną dla użytkowników

Przekształć gęstą instrukcję z działu technicznego lub procedurę zakładową w numerowaną ścieżkę czynności, którą pracownik albo klient wykona poprawnie za pierwszym razem.

Zredaguj przejrzyste pismo wyjaśniające lub wniosek do urzędu i dostawcy

Uporządkuj historię sprawy z datami i faktami w spokojne pismo oficjalne do urzędu, ubezpieczyciela lub dostawcy – bez emocji i pseudoprawniczego patosu.

Wyjaśnij zasady przetwarzania danych w warstwie zrozumiałej dla odbiorcy

Przygotuj czytelną, dwuwarstwową informację o prywatności pod formularzem, newsletterem lub w aplikacji – zgodną z zasadą przejrzystości języka, bez piętnastolinijkowego straszaka.

Uporządkuj wielostronicowe zapytanie ofertowe RFI/RFP w klarowne wymagania

Jeśli wysyłasz do dostawców mętne zapytanie sklejone z pięciu starych plików, dostajesz nieporównywalne wyceny z wielkim zapasem na ryzyko – napisz precyzyjny brief zakupowy.

Napisz czytelne ogłoszenie administracyjne bez biurokratycznego tonu

Poinformuj mieszkańców lub najemców o przeglądzie gazowym, przerwie w dostawie wody czy remoncie garażu zwięźle i uprzejmie, bez groźnych wykrzykników i straszenia karami.